Mensen worden lichamelijk inactiever en de afstand tussen mens en natuur lijkt steeds groter te worden. De stichting Gezond Natuur Wandelen (GNW) wil deze trends doorbreken. De positieve effecten van het gezamenlijk wandelen in de natuur zijn echter nog nauwelijks onderzocht. Daarom zoeken masterstudenten Bewegingswetenschappen Julius op de Weegh en Noor Kieboom in opdracht van de stichting antwoorden op vragen als: Dragen de wandelingen bij aan de kwaliteit van leven van wandelaars?, Welke omgevingsfactoren hebben invloed op de natuurverbondenheid tijdens zo’n wandeling?

Dit onderzoek is het vervolg op het onderzoek van alumna Sanne Havinga in 2020, opgezet vanuit de afdeling Bewegingswetenschappen van het Universitair Medisch Centrum Groningen.

Twee tendensen
Het is al lange tijd bekend dat lichamelijke inactiviteit slecht is voor de gezondheid. Mensen die weinig bewegen hebben bijvoorbeeld een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Daarmee staat te veel zitten en liggen in het rijtje van roken, obesitas, en hoge bloeddruk. Gelukkig biedt wandelen een veilige en toegankelijke manier om fysiek actiever te worden. Bovendien kan wandelen ook het psychische en sociale welbevinden verbeteren.
Naast lichamelijke inactiviteit zien we de laatste decennia nog een tendens: de afstand tussen mens en natuur lijkt steeds groter te worden. Dit is zorgelijk, want studies laten zien dat blootstelling aan natuur juist een extra boost kan geven aan ons welzijn.

tabel over iInvloed corona-maatregelen op wandelgedrag

Tabel 1: Invloed corona-maatregelen op wandelgedrag (Wandelnet, 2020)

grafiek Wandelnet: hoe bevalt het wandelen

Tabel 2: Hoe bevalt het wandelen? (Wandelnet, 2020)

Werkwijze onderzoek
Vanwege de situatie rond corona hebben wij, Julius en Noor, helaas geen wandelgroepen kunnen bezoeken om ons onderzoek uit te leggen. Het werven van deelnemers liep daarom via de coördinatoren van verschillende GNW-wandelgroepen.
Wandelaars die hebben aangegeven mee te willen doen aan het onderzoek sturen we per mail twee keer een online vragenlijst: direct na de lockdown en eind 2021. Deze vragenlijsten bevatten vragen over de kwaliteit van leven en de impact van corona. Daarnaast bezoeken wij in het voorjaar deelnemende wandelgroepen om twee korte vragenlijsten over natuurverbondenheid af te nemen: direct voor en na de wandeling. Voorbereidende interviews met negentien coördinatoren en wandelbegeleiders hebben al enig inzicht gegeven in de wandelingen. Ook de landelijke onderzoeken van Wandelnet (tabel 1 en 2) zijn veelbelovend.
Door de coronamaatregelen is er meer behoefte aan wandelen. GNW kan in deze behoefte voorzien en helpen om deze goede gewoonte door te zetten als de strenge maatregelen zijn afgelopen.

Laten we hopen dat er gauw weer samen gewandeld mag worden!

Tekst: Julius op de Weegh en Noor Kieboom, masterstudenten Bewegingswetenschappen (Rijksuniversiteit Groningen)